mermer türleri

Ticari” anlamda ve ismini mermerin bulunduğu yerlerden, renkten veya mermerin bizzat kalitesinden alan mermerler ise, kesilip parlatılabilen her çeşit taşı kapsamaktadır. Bu tanımlamaiçindeki hakiki mermerin yanında, iyi parlatılabilen kalker, traverten, serpantin, oniks mermeri, dolornit, granit, diyabaz, bazalt, arduvaz, kumtaşı, tektonik breş ve kongiomera da yeral maktadır. Sayılan bu türler arasında diyabaz, serpantin, traverten, kalker, oniks ve granit aşağıdaki özelliklere sahiptir:
Diyabaz: Başlıca bileşenleri Labrodonit ve proksen mineralleri olan diyabaz, çok sert ve işlenmesi güç bir kayaçtır. Dış etkilere karşı gösterdiği direnç nedeniyle heykel ve dış kaplamalarda kullanılmaktadır. Yeşilin çeşitli tonlarında olabilmekte ve çok iyi cila kabul etmektedir.
Serpantin: Desen olarak yılan derisine benzediğinden Yunanca yılan anlamına gelen serpan sözcüğünden türemiştir. Ülkemizde az bulunan serpantin, dış cephelerde kullanılmaktadır. Yeşil tonlarındadır.
Traveiten: Kalsiyum bi sıcak suların çökeltilerinden meydana gelmektedir. Oluşumu esnasında bileşiminde buluhanan bitki kökü yaprağı zamanla çürümesi nedinniyle meydana gelen boşluklardan ötürü gözeneklidir. Bu gözenek delikleri kendi tozlarından yapılan karışımlarla kapatılmaktadır. Genellikle dış alanlarda kullanılmaktadır.
Kalker: Kalsiyum karbonattan oluşan kalker içinde bulunan maden oksitler ve bitüminin etkisiyle değişik renklerde olmaktadır. Geçirdiği evreler sırasında oluşan çatlak ve kırıklara giren başka maden oksitleri nedeniyle ilginç desen görünümleri almaktadır. Direncinin azlığı nedeniyle işlenmesi zordur. İç ve dış alanlarda kullanılmaktadır.
Oniks Soğuk bikarbonatlı madensularının ağır ağır oluşturduğu kristalli, kompakt ve yarı şeffaf mermer türüdür. İçerdiği mıaden oksitler nedeniyle değişik renk ve desendedir. Çok iyi cila tutup kolay işlenmektedir ve ışık geçirme özelliğine sahiptir. Çoğunlukla iç dekorasyonlarda kullanılmaktadır.
Granit: Plutonik magmatik kökenli olup, asidik bileşimli bir kayaçtır. Bu özelliklerinden dolayı oldukça dayanıklı ve serttir. Grinin çeşitli tonlarında renk taşıyan granitler, genellikle dış kaplama ve yer döşemesinde kullanılmaktadır.
Mermer olarak kullanılan taşlar, mineorolojik (jeolojik) yapılarına ve oluşum şekillerine göre ise aşağıdaki şekilde sınıflandırılmaktadır:
1-) Sedimanter (tortul) rnermerler; detritik/klastik sedimianter mermerler, organik/kimyasal sedimanter merrnerler.
2-) Mağmatik (mermer amaçlı kullanılan) mermerler; Derinlik taşları, yüzey taşları, damar taşları, metamorfik mermerler.
3-) Metamorfik mermerler.

Mermer türleri

Hakiki Mermerler

Metamorfizma olayı sonucunda kalker ve dolomitik kalkerlerin yeniden kristalleşmesi ile meydana gelmektedir. Bileşimlerinin % 90-98’i CaCO3’ten oluşmaktadır. Esas mineral kalsittir. Bununla birlikte değişik oranlarda silis, feldspat, ve organik maddeler bulunabilir. Kireçtaşları genellikle saf olmakla beraber dolomit içerikli olabilmektedir.
3.2. Kristalize Kireçtaşı (Konglomera Ve Breşler)

Ufak sık dokulu kalsit kristallerinden oluşan yoğun kireçtaşlarına “kristalize kireçtaşı” adı verilir. Kayaçların akarsu ortamında taşınarak, yuvarlaklık kazanması ile oluşan, 2 mm’den büyük çakıl ve blokların, kum tane boylu doğal çimento ile bağlanıp pekişmesi ile “konglomera” adı verilen kayaçlar oluşmaktadır. Konglomeralar, inşaatlarda kaplama malzemesi olarak kullanılır. Mermerler eğer kimyasal yolla çökertilmiş bir çimento ile bağlanırsa bu kayaçlara “breş” adı verilmektedir. Breşler cilalandığı zaman damarlı ve çok güzel renkli görünüm arz ederler.
3.3. Traverten Ve Oniks Mermerler

Sedimanter oluşumlu mermerlerden traverten ve oniksler bileşiminde erimiş halde kalsiyumbikarbonat ve karbondioksit bulunduran sulardan oluşmuş kayaçlardır. Bu yeraltı sularının yeryüzüne çıkması ile kayacın bileşimindeki CO2 gaz haline geçerek suyu terk eder. Bu arada kalsiyumbikarbonat bileşimli katı madde şekillenir. Bu şekillenme olayı soğuk su vasıtası ile oluşursa "oniks", sıcak su vasıtası ile oluşursa "traverten" adını alırlar. Travertenler inşaatlarda iç ve diş kaplama malzemesi olarak kullanılırlar. Az cila kabul eden kayaçlardır. Oniksler piyasada "su mermerleri" adı ile tanınmaktadırlar. İyi cila kabul eder. Bunun yanı sıra sertliği nedeniyle kesme ve parlatma zorlukları vardır. Dekoratif malzeme, ve mutfak tezgahı yapımında kullanılır.
3.4. Magmatik Kökenli Mermerler

Granitler: Taneli doku gösteren magmatik kayaçlar olarak bilinirler. Renkleri genellikle beyaz, gri, yeşil, kahverengi, mavi rengin tonlarını içerir. Basınç dayanımlarının oldukça yüksek olması nedeniyle yapılarda taşıyıcı sütün ve dış kaplama malzemesi olarak kullanılmaktadırlar.
Serpantinler: Ultrabazik magmatik kökenli mermerler sınıfı içinde yer alırlar. Sert yeşil mermerler olarak bilinirler. Kesme ve işleme zorlukları vardır. İyi cila kabul ederler. Aşınma direncini yüksektir.Genellikle dış cephe kaplaması, yer döşemesi, sütün ve dekorasyon işlerinde kullanılır.
Diyabazlar; Yarı derinlik grubu kayaçlar içinde sert yeşil mermerlerdir. İyi cila kabul ederler. Aşınma direnci yüksektir. Diyabazlar çoğunlukla mimari süsleme ve dış kaplama malzemesi olarak kullanılırlar.
3.5. Diğer Taşlar

Taş sektörü içinde kalıp, kullanım şekli ve amaçları açısında mermer türü taşlardan ayrıcalık gösteren yapı taşlarıdır. Bunlar; Volkanik Tüfler, Kumtaşı, Kayagantaşı, Siyenit, Şist, Gnays vb. kayaçlardır.